حقایقی تلخ درباره قطار و حمل و نقل ریلی در ایران

قطار,اخبار اقتصادی,خبرهای اقتصادی,مسکن و عمران

قطار تقریبا گزینه فراموش شده مسافرت در ایران است و شرکت‌های ریلی از ریزش ‏سالانه حدود ۱۰ تا ۲۰‌درصدی مسافران‌شان می‌گویند. حالا شمار سفر با خودروی شخصی در جاده‏های ایران آن‌قدر بالاست که ایران را تبدیل به یکی از رکوردداران تصادفات جاده‌ای در جهان کرده است ‏و البته اگر کمی از وضع ایمن‌ترین روش حمل‌ونقل یعنی قطارهای ایرانی بدانید، مطمئنا متوجه ‏می‌شوید که مسافران ایرانی گزینه‌های بهتری در بازار حمل‌ونقل ندارند. جالب است که بدانید در ‏حالی که سرعت قطار در برخی کشورهای همسایه ایران تا ۳۰۰ کیلومتر بر ساعت می‌رسد و قطارهای ‏پیشرفته جهان با سرعتی نزدیک به هواپیما مرحله آزمایشی خود را می‌گذرانند، متوسط سرعت قطار ‏در ایران به ۷۰ کیلومتر بر ساعت می‌رسد و پرسرعت‌ترین قطارهای ایرانی حداکثر با ۱۶۰ کیلومتر ‏بر ساعت تردد می‌کنند اما این تمام ماجرا نیست و کیفیت امکانات قطارها بسیار نازل است. ‏

 

سرعت قطار در ایران و سایر کشورها

استفاده از قطار جزو سیاست بسیاری از کشورهای پیشرفته جهان است. زیرا ضریب تلفات انسانی در ‏قطار بسیار پایین است و گاهی آمار کشته‌ها با قطار نزدیک به صفر می‌رسد. به جز ایمنی قطار یک ‏مدل حمل‌ونقل دوستدار محیط زیست است و به همین دلیل است که بسیاری از کشورهای جهان تلاش ‏می کنند قطارهایی با سرعت و کیفیت بالا طراحی کنند و در اختیار شهروندان قرار دهند، اما در ‏ایران وضع به گونه‌ای دیگر است و مسافران قطار‌ سال به‌سال کمتر و کمتر می‌شوند. ‏

 

جالب است که بدانید سرعت قطار در کشورهای پیشرفته و حتی همسایگان ایران مانند ترکیه ۳۰۰ کیلومتر بر ساعت است، اما قطار در ایران و تنها در چند مورد به حداکثر ۱۶۰ کیلومتر ‏بر ساعت رسیده و سال‌هاست در همین نقطه در جا می‌زند. این موضوع درحالی رخ می‌دهد که در ‏حال حاضر قطارهای پیشرفته جهان درحال رقابت با هواپیما هستند و در چین قطارهایی با سرعت ‏‏۶۰۰ کیلومتر بر ساعت درحال گذراندن مراحل آزمایشی خود هستند تا بعد از آن وارد پروسه تولید ‏تجاری شوند. ‏

 

و جالب‌تر این‌که میانگین سرعت قطار در ایران حدود ۷۰ کیلومتر بر ساعت است و این یعنی این‌که ‏اگر فردی با خودروی شخصی‌اش در جاده‌های ایران همانند خیابان‌های پرترافیک شهر براند، همزمان ‏با قطارهای ایران به مقصد می‌رسد.‏

 

قطار سریع‌السیر به مقصد نرسید

البته در برهه‌ای از زمان بحث قطار‌های برقی سریع‌السیر تهران-مشهد و تهران- اصفهان به ‏میان آمد، اما با گذشت سال‌های طولانی همچنان از این قطارها خبری نیست. طرحی که قرار بود ‏پروژه آن ظرف چهار‌سال به اجرا برسد و زمان طی شدن مسیر تهران –مشهد را به ۶ ساعت کاهش دهد. بنا به ‏اخباری که آن روزها منتشر می‌شد قرار بود قطارهای برقی سرعت حمل‌ونقل مسافران ایرانی را به ‏‏۲۲۰ تا ۲۵۰ کیلومتر بر ساعت برسانند، اما این اتفاق هرگز رخ نداد. ‏

 

محمد نبی جوانمردی، کارشناس صنعت حمل‌ونقل در رابطه با این موضوع به شهروندآنلاین می‌گوید: «‏قطار‌های سرعت بالا در ریل‌های عادی امکان تردد برایشان وجود ندارد و تنها مسیر‌های کوتاه را ‏طی می‌کنند.

 

اگرچه قطار‌های با سرعت ۶۰۰-۵۰۰کیلومتر وجود دارد، اما در ایران نمی‌‏توانند صرفه اقتصادی داشته باشند. زیرا هزینه ایجاد این قطارها با توان مالی مسافرها همخوانی ‏ندارد.» او در ادامه توضیح می‌دهد: «توان مالی یکی از عمده‌ترین دلایلی است که درحال حاضر ‏قطار سریع‌السیر در کشور ما وجود ندارد، البته تحریم‌ها مزید بر علت شده تا ما از تکنولوژی تولید ‏برخوردار نباشیم و امکان دستیابی به این قطار‌ها را نداشته باشیم.»

 

جوانمردی با اشاره به این‌که برای خط ‏قطار سریع‌السیری که از دستور کار خارج شده سرعتی بالای ۲۵۰ کیلومتر در نظر گرفته شده ‏بود، توضیح داد: «اگر برای سفر به اصفهان از قطار معمولی استفاده کنید ۸-۶ ساعت در ‏راه هستید، در صورتی که اگر این قطار سریع‌السیر راه‌اندازی می‌شد ۲.۵ تا ۳ ساعت بیشتر به ‏زمان نیاز ندارد. در گذشته هم پروژه‌های مشابه آن وجود داشت که به دلیل وجود تکنولوژی خاصی ‏که داشت برای ساخت و تعمیر آن باید به فرانسه فرستاده می‌شد به همین جهت آن پروژه هم ناتمام ‏ماند.»‏

 

عمر برخی قطارهای ایرانی به ۷۰‌ سال می‌رسد

البته کیفیت قطارهای ایرانی هم تعریف چندانی ندارد و میانگین عمر قطارهای ایرانی به حدود ۳۰‌ سال ‏می‌رسد. این در حالی است که مطابق اعلام مدیران وزارت راه‌وشهرسازی برخی قطارهای فعال در ‏ناوگان ایران عمرشان تا ۷۰‌ سال هم می‌رسد. ‏

 

محمد نبی جوانمردی، کارشناس حمل‌ونقل، در رابطه با وضع کیفیت قطارهای ایرانی به «شهروند» ‏می‌گوید: «وضع حمل‌ونقل ریلی کشور ما از متوسط رو به پایین است و متاسفانه سال‌هاست که برای ‏این موضوع پیشرفتی حاصل نشده است؛ به جز این بسیاری از لوکوموتیو‌هایی که در حال استفاده ‏هستند، بسیار قدیمی هستند به ‌طوری که حتی به قبل از انقلاب برمی‌گردند.‏» او ادامه می‌دهد: «قدمت واگن‌های مورد استفاده مربوط به ۳۰ تا ۴۰‌ سال گذشته است. البته راه‌آهن ‏طرحی مبنی بر خروج واگن‌های قدیمی را در دستور کار خود قرار داده است اما با وجود شرایط ‏اقتصادی موجود به نظر نمی‌رسد که تغییری در این موضوع حاصل شود.» ‏

 

اکنون سوالی که وجود دارد آن‌ است که آیا این واگن‌های قدیمی خطر‌ساز نیستند؟ جوانمردی با اشاره به این‌که ‏این واگن‌ها نوسازی می‌شوند و مورد استفاده قرار می‌گیرند در این زمینه توضیح داد: «برای استفاده ‏از واگن‌های قدیمی، ابتدا آنها نوسازی شده و مورد استفاده قرار می‌گیرند. به همین جهت جای ‏نگرانی وجود ندارد؛ زیرا زمانی که واگنی بازسازی می‌شود، به عبارتی همان واگن نو است.»‏

 

قطارهای پنج ستاره و چالش قیمت بلیت

در ایران تعداد معدودی از قطارهای پنج ستاره هم راه‌اندازی شده‌اند؛ اما قطارهای پنج ستاره در ایران قدمت ‏چندانی ندارند و در‌ سال ۹۴ اولین قطار پنج ستاره ایرانی با عنوان قطار زندگی روی ریل رفت. قطاری ‏که از تهران به مشهد می‌رفت. این قطارها در مقایسه با سایر قطارها تمیزتر و دارای امکانات رفاهی ‏بیشتری هستند. اندازه تخت‌ها در قطارهای پنج ستاره بزرگتر است و فضای داخلی کوپه بزرگتر و ‏جادارتر به نظر می‌رسد. این قطارها عایق صوتی دارند و سروصدا در کابین آن بسیار کم است. در این ‏قطارها امکان استفاده از تلویزیون و لوازم صوتی، اینترنت و کتابخانه را دارید. ضمن این‌که قطار ‏رستورانی مجهز با امکان سرو انواع غذاهای ایرانی و خارجی دارد. ‏

 

با این حال قطارهای پنج ستاره ایران که تعدادشان به انگشت‌های دست هم نمی‌رسد و بیشتر در مسیر ‏تهران و کلانشهرها راه‌اندازی شده‌اند، چند ایراد عمده دارند؛ اول این‌که این قطارها در تمام روزها و ‏ساعات هفته در دسترس نیستند و معمولا در روزهای خاصی بلیت می‌فروشند. دوم این‌که این قطارها ‏هم مانند بسیاری از هم‌قطاران‌شان! سرعت پایینی دارند و حداکثر تا ۱۶۰ کیلومتر بر ساعت حرکت ‏می‌کنند و ایراد سوم این‌که قیمت بلیت این قطارها بسیار گران است و گاهی با هواپیما رقابت می‌کند.

جالب است که بدانید بهای بلیت قطارهای پنج ستاره فدک در مسیر تهران- مشهد تا ۳۸۰‌هزار تومان هم ‏می‌رسد. این در حالی است که بهای بلیت هواپیما در این مسیر تقریبا همین رقم است؛ به ‌عنوان مثال ‏گران‌ترین قطار تهران‌-مشهد پنج ستاره نور کوپه ۴نفره ۳۲۹‌هزار تومان قیمت دارد؛ در صورتی که ‏برای خرید بلیت قطار‌های چهار ستاره باید مبلغی بین ۱۲۰ تا ۲۰۰‌هزار تومان هزینه کنید و ۱۰ ساعت ‏برای طی این مسافت وقت بگذارید؛ در صورتی که اگر همین سفر را بخواهید با شرکت هواپیمایی ‏ماهان انجام دهید، بین ۲۷۴ تا ۴۷۰‌هزار تومان قیمت دارد.

 

البته این قیمت‌ها تنها برای پرواز‏های اکونومی است چرا که بیزنس کلاس همین شرکت هواپیمایی معادل ۷۸۱‌هزار تومان قیمت ‏دارد که در صورت انتخاب هواپیما به زمان یک تا دو ساعته بیشتر نیاز ندارید؛ البته در صورتی که ‏با تأخیر مواجه نشوید. اگر بخواهید این سفر را با اتوبوس تجربه کنید، برای تهیه بلیت اتوبوس ‏تنها ۹۵‌هزار تومان باید هزینه کرد و باید ۱۴ ساعت برای طی این مسیر زمان گذاشت.‏ البته شرکت‌های ریلی می‌گویند که برای قطارهای لوکس و گرانقیمت‌شان به اندازه کافی تقاضا وجود ‏دارد؛ زیرا برخی مسافران حاضر نیستند زیر بار ریسک زیاد سفرهای هوایی بروند و یا این‌که دیدن مناظر ‏زیبا برای مسافران زیادی هنوز جاذبه دارد. ‏

 

کیفیت قطارهای چهار ستاره به پایین اما تعریف چندانی ندارد؛ واگن‌های فرسوده و صندلی‌هایی با روکش‌‏های کهنه، کوپه‌های کوچک و البته کیفیت غذای نامطلوب و…. قیمت بلیت قطارهای چهار ستاره و پایین‌تر ‏در مسیری مانند تهران- مشهد بین ۷۰ تا ۱۵۰‌هزار تومان است. ‏

  21 شهریور 1398
بخش : اقتصادی / اقتصاد ایران
کد خبر: 65036
تگ ها :

seydnews@gmail.com

نظرات 0
ارسال نظر
پررنگ کج خط دار خط دار در وسط | سمت چپ وسط سمت راست | قرار دادن شکلک قراردادن لینکقرار دادن لینک حفاظت شده انتخاب رنگ | پنهان کردن متن قراردادن نقل قول تبدیل نوشته ها به زبان روسی قراردادن Spoiler

تلگرام صیدنیوز