یادداشتی از سید کامبیز لطیف عقیلی؛
احداث تقاطع غیر هم‌سطح افسران توجیه فنی دارد

علیرغم انتقادها به «تقاطع غیر هم‌سطح افسران» گرگان اما احداث این روگذر به دلایل کاهش بار ترافیک و موارد فنی دیگر قابل توجیه است.

اصلی ثابت‌شده و فارغ از تمامی جهت‌گیری‌ها در شهرسازی می‌گوید که وقتی شبکه ارتباطی کارآیی معمول خود را از دست ‌داده است مهم‌ترین اولویت احداث تقاطع غیر هم‌سطح است.

چند روز قبل‌ متنی شبه انتقادی ‌را در یک سایت خبری در خصوص ‌روگذر افسران مطالعه کردم متن تأثیرگذاری بود و به‌ خوبی بخش‌هایی از مطالعات حمل‌ونقل و ترافیک در آن تحلیل‌شده بود، باور دارم تقاطع غیرهمسطح با روح شهرسازی منافات دارد ولی به ‌عنوان یک شهروند موافق با احداث روگذر افسران که معتقد بوده انتقاد حق یک شهروند است، با رد نتیجه‌گیری متن فوق‌الذکر، دلایل موافقت خود را هم اعلام می‌کنم.

۱. در متن ذکر شده که «تقاطع‌های غیر هم‌سطح از پرهزینه‌ترین پروژه‌های عمرانی بوده و تجربه نشان داده که احداث این تقاطع‌ منجر به افزایش زمان سفر و تأخیر در تقاطع‌های هم‌جوار می‌شود»، ولی ظاهراً اینجا اشتباهی رخ‌ داده است با در نظرگرفتن مکان احداث روگذر افسران عبارات افزایش زمان سفر و تأخیر و انتقال بار ترافیک به تقاطع‌های هم‌جوار به‌ کلی مفهوم خود را از دست می‌دهد زیرا ماهیت‌ کالبدی ‌روگذر افسران ‌به ‌دلیل ‌قرار گرفتن ‌در منطقه ‌جدار شهری ‌با غیر هم‌سطح‌های ‌دیگر در داخل‌ شهر متفاوت است.

۲. در بخشی از مطالب به مخالفت فرمانداری و در مقابل موافقت معاونت عمرانی و دفتر فنی استانداری اشاره‌ شد که در آن «ضعف ‌آماری و عدم مطالعات» دلیل مخالفت فرمانداری اعلام‌ شده است، نگارنده باید از کلی‌گویی پرهیز کرده و دقیقاً بیان می‌کرد منظور از ضعف آماری و عدم مطالعات چیست؟ زیرا زمانی که از کلمات کلی استفاده می‌شود استنباط شهروندان از ضعف آماری اشتباه بودن برآورد جذب و تولید سفر بوده و منظور از عدم مطالعات وجود گسل در زیر روگذر و یا ساخت روگذر در مسیر سیلاب است که به دلیل ‌عدم وضوح در مفهوم، مطالب نگارش شده، رد می‌شود.

۳. نادیده انگاری بزرگی در متن نگارش شده رخ‌ داده است، تصور می‌کنم باید به یاد داشته باشیم که اعضای شورای عالی ترافیک یا مشاوران آن‌ها کسانی هستند که امثال ما از کتاب‌هایشان به ‌عنوان مرجع استفاده می‌کنیم حال چطور می‌توان گفت ترازوی علمی فرمانداری از تجمیع وزن شورای عالی هماهنگی ترافیک کشور به علاوه دفتر فنی استانداری و ‌معاونت عمرانی استانداری سنگین‌تر، عمیق‌تر و نافذتر است؟

۴. در متن نگارش شده آمار تخصیص خودروهای گردشی تعبیر به رأی شده است و بهتر بود که با وجود آمار و ارقام و محاسبات در مطالعات طرح، ذهن‌خوانی و پیش‌داوری انجام نمی‌شد.

۵. مقایسه شرایط میدان مفتح با گره‌های ترافیکی سطح شهر قیاس مناسبی نیست زیرا عمده غیر هم‌سطح‌ها در خود گره احداث می‌شوند ولی این موضوع در خصوص روگذر افسران صدق نمی‌کند و به دلیل ماهیت کالبدی کاملاً متفاوت آن هیچ‌گونه تشابهی بین روگذر افسران و غیر هم‌سطح دیگر وجود ندارد.

۶. خالی از لطف نیست که هرگاه عنوان شهر پیاده محور ذکر می‌شود مؤلفه‌های آن‌ هم در نظر گرفته شود، اولین مؤلفه آن داشتن مرکزیت کالبدی است و مسیر کمربندی هیچ‌گاه و از هر منظری پیاده محوری را جزء در شهرک‌ها، لمس نخواهند کرد.

۷. حدود ۱۳ سال به افق طرح بهره‌برداری کمربندی سرخنکلاته، عمری به ‌اندازه خسارات جانی و مالی منتج از ازدحام و ترافیک سنگین خودرو در میدان مفتح است، آیا پس از بهره‌برداری از کمربندی سرخنکلاته در سال ۱۴۱۰، روگذر افسران عملکرد خود را از دست ‌داده و متروکه خواهد شد؟ قطعاً این‌گونه نخواهد بود.

۸. وجود رستوران‌ها و ازدحام خودرو در حوالی آن‌ها دلیل منطقی برای افزایش و عدم کاهش بار ترافیکی نخواهد بود زیرا غیرمتخصص‌ترین افراد هم می‌دانند که ورود و خروج خودروها ناگهانی و سیل‌آسا نیست بنابراین تأثیری بر میزان ترافیک موجود در میدان نخواهد داشت.

خلاصه کلام این‌که نمی‌توان صرفاً با تکیه بر تحلیل ترافیکی ناقص و گاهی تفسیر به رأی و برداشت شخصی از محاسبات مطالعات طرح، ضرورت و اهمیت طرح روگذر را به حداقل رساند زیرا هیچ‌گاه صرفاً یک معیار، مبنای اولویت‌بندی نبوده و با تجمیع معیارهاست که ضرورت یا عدم ضرورت کاری مشخص می‌شود.

دلایل ضرورت اجرای طرح روگذر افسران از منظر نگارنده:

۱. بدیهی است با اجرای روگذر افسران از حجم خودروهای عبوری در میدان مفتح به شدت کم خواهد شد و تصور این‌که شهر هیچ‌گاه دچارِ مخاطره طبیعی مانند زلزله و سیل نخواهد شد تصور باطلی بوده و مسیر هم‌جوار و حتی خود روگذر افسران براساس یکی از مهم‌ترین اصول مدیریت بحران یعنی دسترسی، طی ۱۳ سال یا حتی ۳۰ سال آینده و حتی بیشتر یکی از مؤثرترین شبکه‌های ارتباطی برای خروج اضطراری از شهر خواهد بود.

۲. با کم شدن حجم خودروهای عبوری در میدان مفتح چنانچه آتش‌سوزی یا انفجار در شرکت نفت و یا منطقه افسران رخ دهد قطعاً به میزان زیادی از تأخیر ماشین‌های آتش‌نشانی کاسته خواهد شد.

۳. با کم شدن بار ترافیکی مخاطرات زیست‌محیطی و اجتماعی، آلودگی صوتی، آلودگی هوا به نحو چشمگیری کاهش می‌یابد.

۴. ترافیک کم و روان در معابر زمان سفر را برای خودروهای عادی و عبوری به نحو مطلوبی کاهش می‌دهد و خدمات شهری از قبیل زمان سفر آمبولانس و آتش‌نشانی هم به میزان قابل‌ملاحظه‌ای کاهش یافته و باعث نجات جان انسان‌ها و نجات اماکن از آتش‌سوزی می‌شود.

۵. با کاهش میزان ترافیک و کم شدن ازدحام خودروها در معبر و گره و با افزایش سرعت و عدم توقف و در جا کار نکردن خودرو مصرف سوخت خودرو به نحو قابل ملاحظه‌ای کاهش می‌یابد.

۶. با کاهش بار ترافیکی حاصل از احداث روگذر تصادفات و خسارت جانی و مالی به حداقل می‌رسد و این موضوع از افزایش ناهنجاری‌های اجتماعی حاصل از برخوردهای قهری جلوگیری می‌کند.

۷. آسایش بصری به عنوان یکی از مؤلفه‌های ‌شهرسازی و مبلمان شهری برای همیشه در دستور کار شهرداری‌ها قرار دارد و روگذر افسران برخلاف غیر هم‌سطح‌های داخل شهر آشفتگی بصری پدید نخواهد آورد.

۸. روگذر افسران با رفتار و عملکرد خاص‌ خود که منبعث از ماهیت کالبدی، همخوانی و هماهنگی با فضا و پیرامون است احساس بی‌مکانی نخواهد داشت.

۹. با توجه به اصل‌ حداکثر کردن سود و حداقل کردن هزینه، احداث روگذر به‌ صرفه است ‌زیرا انجام هزینه صرفاً مسائل مالی و اقتصادی نیست و مؤلفه‌های دیگر هم مورد سنجش قرار می‌گیرد.

 

سید کامبیز لطیف عقیلی، کارشناس عمران و دانشجوی سال آخر دکتری برنامه‌ریزی شهری

  4 آذر 1397
بخش : استان گلستان / یادداشت
کد خبر: 60140
تگ ها :

seydnews@gmail.com

نظرات 0
ارسال نظر
پررنگ کج خط دار خط دار در وسط | سمت چپ وسط سمت راست | قرار دادن شکلک قراردادن لینکقرار دادن لینک حفاظت شده انتخاب رنگ | پنهان کردن متن قراردادن نقل قول تبدیل نوشته ها به زبان روسی قراردادن Spoiler

تلگرام صیدنیوز